किशोर सरपोतदार : अस्सल पुणेकर

आमचे सन्मित्र, पाककला क्षेत्रातले दिग्गज पूना गेस्ट हाऊसचे आणि सरपोतदार केटरर्सचे किशोर सरपोतदार यांचा वाढदिवस आहे त्यांना वाढदिवसाच्या खूप खूप शुभेच्छा... त्यांना दीर्घायुष्य लाभो ही प्रभुचरणी प्रार्थना....! 

किशोर सरपोतदार यांचा जन्म ४ एप्रिल १९५९ रोजी पुण्याचा. पुण्याच्या सांस्कृतिक जीवनातलं एक बहुआयामी, उत्साही व्यक्तिमत्त्व! जगन्मित्र, अजातशत्रू स्वर्गीय चारुदत्त उर्फ चारूकाका सरपोतदार यांचे पुत्र! किशोर सरपोतदार हे देखील असंच वेगळं व्यक्तिमत्त्वच आहे. नानासाहेब सरपोतदार यांचा वारसा किशोरजींना लाभलाय. पुण्याच्या सार्वजनिक जीवनात त्यांचं विशेष स्थान आहे. गेल्या तीन पिढ्यांमधले नाट्य-चित्रपट कलावंत, निर्माते, दिग्दर्शक यांच्यासाठी ‘पुण्यातला घरचा हक्काचा माणूस’ अशी ख्याती त्यांनी मिळवलीय. ते अनेक संस्थांचे व्यक्तींचे आधारस्तंभ आहेत. त्यांचा चवीपासून सामाजिक कार्यापर्यंतचा चारूकाका यांचा वारसा जपलाय. पायंडे जपत पूना गेस्ट हाऊस, सरपोतदार केटरर्स याची वाटचाल सुरू आहे. किशोर यांचं शालेय शिक्षण शिशु विहार, मॉडर्न हायस्कूल आणि गरवारे महाविद्यालयात झालंय. व्यवस्थापन शास्त्राची डिग्री घेतलीय. किशोर यांनी ‘जगाच्या पाठीवर’ चित्रपटात राजा परांजपे यांच्या लहानपणाची भुमिका, मृणाल कुलकर्णी यांच्या ‘रमा माधव’ सह अशा अनेक चित्रपटात भुमिका साकारल्यात. अनेक व्यावसायिक ब्रँडसाठी मॉडेलिंग केलेलंय. मॅनेजमेंटचं शिक्षण घेऊन घरच्याच व्यवसायात लक्ष घातलं. काळाची गरज ओळखून  उपाहारगृहात बदल केले. नवनव्या गोष्टी करण्याचा, आव्हानं स्वीकारण्याचा चारूकाकांचा वारसाही त्यांनी आत्मसात केलाय. त्यामुळे अनेक मोठ्या कार्यक्रमांना केटरिंगची जबाबदारी त्यांच्याकडेच असते. तळजाई पठारावर ४० हजार स्वयंसेवकांच्या उपस्थितीत पार पडलेलं राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचं शिबिर असो, ‘उंबरठा’चं शूटिंग असो, की ‘जाणता राजा’चे राज्यभरातले प्रयोग असोत; खानपान व्यवस्थेसाठी किशोर सरपोतदार हे एकमेव नाव असतं. राजीव गांधी युवक काँग्रेसचे अध्यक्ष असताना त्यांच्या उपस्थितीत पुण्यात एक मोठा कार्यकर्ता मेळावा झाला. तेव्हा हजारो लोकांना एकावेळी बुफे तोही पुण्यात पहिल्यांदाच पुरविण्याचा पराक्रम किशोर यांनी केलाय. पुण्यात झालेली अखिल भारतीय मराठी साहित्य आणि नाट्य संमेलनातल्या रसिकांची जेवणाची व्यवस्था किशोर यांच्याकडेच असते. अनेक चित्रपटांच्या चित्रीकरणादरम्यान कलावंतांना जेवू घालणाऱ्या किशोर यांनी १९८५ मध्ये देशातला पहिला ‘फूड फेस्टिव्हल’ फर्ग्युसन कॉलेजच्या मैदानावर केला. शंभरहून अधिक पदार्थ अगदी हुरड्यापासून चायनीजपर्यंत अशी रेंज असलेल्या या महोत्सवाला तुफान प्रतिसाद मिळाला. यातल्या  उत्पन्नातले एक लाख रुपये ‘श्रीवत्स’ला दिले गेले. केईएम रुग्णालयातल्या वीस रुग्णांचे जेवणाचे डबे  मोफत पुरविले जातात. शहरात समारंभ, कार्यक्रमातले जेवणावळीनंतर शिल्लक अन्न स्वखर्चानं वाहतूक करून ते गरिबांना वाटण्याचं काम किशोर करतात.‘एमसीसीआय’चे सर्व उपक्रम, कन्स्ट्रो, एक्सपो, महाटेक, किसान अशा मोठमोठ्या उपक्रमांमध्ये केटरिंगची सारी व्यवस्था किशोरकडेच असते. पुण्यात पँव्हेलियन मॉलमध्ये मराठी पदार्थांचे आऊटलेट सुरू केलंय. दरवर्षी गणेशोत्सवापूर्वी मोदक बनविण्याची कार्यशाळा घेतात. गणेशोत्सवात मोदक आणि दिवाळीत फराळ विक्री केली जाते. सणासुदीच्या काळात समाजात सर्वांना अत्यंत रास्त दरात मिठाई मिळावी, या हेतूने किशोर यांनी गेल्या ४० वर्षांपासून 'ना नफा ना तोटा' या तत्वाने मोतीचुर लाडू, चिवडा विक्रीची योजना सुरू केलीय. त्याद्वारे लो कॅलरी फराळ, डाएट फराळ, मिक्स फराळ आदी योजना सुरू केल्यात. सामाजिक बांधिलकी आणि रोजीरोटीसाठीचा व्यवहार यांचा समन्वय साधलाय.  व्यवसाय सांभाळून सामाजिक, शैक्षणिक,सांस्कृतिक क्षेत्रांत सतत कार्यरत असतात किशोर यांचे चिरंजीव सनत हे आता त्यांच्या व्यवसायात मदत करत असतात. किशोर यांनी अनेक संस्थांना हातभार लावलाय. ‘प्रिझम ट्रस्ट’, ‘रेडक्रॉस’, स्वातंत्र्यवीर सावरकर वक्तृत्व समिती, पुणे केटरिंग असोसिएशन, पुणे हॉटेल असोसिएशनचे सचिव, पूना रेस्टॉरंट ओनर्स असोसिएशन, हॉस्पिटॅलिटी वर्ल्ड असोसिएशन या अनेक संस्थांचे काम ते करतात. पर्सिस्टंट कंपनीच्या ‘दे आसरा', या उद्योजक उद्योग घडविणाऱ्या संस्थेत फूड इंडस्ट्री विषयी मार्गदर्शक - मेंटोर म्हणून किशोर  आहेत. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठात हॉस्पिटॅलिटी विषयक 'तज्ञ सल्लागार या नात्याने किशोर काम पाहतात. निवारा वृद्धाश्रमाशी ते निगडीत आहेत. अनेक वर्तमानपत्रांत त्यांचे फूड इंडस्ट्री विषयी लेख आजपर्यंत प्रसिद्ध झाले आहेत.

किशोर यांनी 'पूना गेस्ट हाऊस स्नेहमंच' हे स्टेज कलाकारांना उपलब्ध करून दिले असून मंचावरून अनेक सांस्कृतिक कार्यक्रम करण्यात आले आहेत. सध्या दर सोमवारी एखाद्या उद्योजकाला बोलावून त्यांची मुलाखत घेण्याचा उपक्रम ते राबवित असतात. संगीतातील नव्हें तर लहान मुलांच्या  कार्यक्रमापासून. पपेट शो असे कार्यक्रम करून 'पूना गेस्ट हाऊस स्नेहमंच' आणि अजित कुमठेकर यांनी लोकांना एका धाग्यात  गुंफण्याचे काम केलंय. सरपोतदार बंधूंच्या तर्फे कामशेत रस्त्यावर ‘मिराघर’ या नावाने वृद्धाश्रम उभारले आहे. किशोर आणि अभय सरपोतदार यांच्या पूना गेस्ट हाऊसला अनेक

विविध संस्थानी पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलंय. २०२२ मध्ये पुणे गेस्ट हाऊसने  आपली शाखा  पी.एन. गाडगीळ अँड सन्स यांच्या कुडजे इथं 'झपुर्झा' या प्रकल्पात उघडली आहे. सरपोतदार कुटुंबातल्या चौथ्या पिढीनं सनत किशोर सरपोतदार आणि त्यांची पत्नी आदितीनं नव्या युगात प्रवेश केलाय. 'पूना गेस्ट हाऊस' मध्ये लोकप्रिय ठरलेली रुचकर आणि स्वादिष्ट "मिसळ, पातळ अळूची भाजी, मटार उसळ आणि मसाले भात...!" याला देशविदेशातून मागणी असल्यानं 'रेडी टू इट' पाकीटं तयार केली आहेत. त्याचा शुभारंभ अनंत चतुर्दशी आणि ९० व्या वर्धापनदिनी करण्यात आलाय. त्याचे डिझाईन आणि पॅकेजिंग माझ्या मुलानं मृणाल यानं आमच्या 'फायर फ्लाय क्रिएटिव्ह सोल्युशन' या जाहिरात संस्थेनं तयार केलंय. याचा आम्हाला अभिमान वाटतो. ही संधी सनत आणि किशोर सरपोतदार कुटुंबानं आम्हाला दिली त्याबद्दल आम्ही आभारी आहोत.